Cami Nakış ve Sanat EserleriMosque Embroidery and Artwork

Nakkaş resim yapan, boyayan ve süsleyen (kalemkar) bir sanatçıdır. Süsleme sanatı yapan sanatçılara verilen isimdir.

Nakkaş sanatı, cami, mescit, türbe, köşk, saray, köşk ve köşklerin kubbe ve tavanlarının içlerinin farklı malzemelerle işlenmesi, boyanması ve süslenmesi işlemidir. Süsleme sanatı kültürel, geleneksel yapıya ve estetik anlayışa göre farklılıklar göstermektedir. Geçmiş dönemlerin birikimi olan sanatsal değerlerimiz ve kültürel mirasımız sayesinde bilim ve sanat alanında farklı gelişmeler günümüze taşınmıştır. Geçmişte çok güzel örneklerine rastlanan motif ve desenlerin günümüzde yok olmanın eşiğinde olduğu aşikardır. Özgün formunu kaybetmeden günümüze ulaşan cami nakkaşlarının örnekleri, anlatılan estetiği tüm güzelliğiyle yansıtmaya devam ediyor.

Osmanlı’da resim için nakış ve tasvir kelimeleri, minyatür sanatçıları için nakkaş ve musavvir isimleri kullanılmıştır. Topkapı Sarayı’nda inşa edilen Nakkaşhane’de nakkaşbaşının komutası altındaki nakkaşlar sayesinde kitapların boyanmasından minyatürleştirilmesine, cami ve sarayların işlenmesi ve boyanmasına kadar her türlü iş yapılmaktadır. Fatih Sultan Mehmed döneminde bu Nakkaşhane’de beş yüze yakın ustanın çalıştığı rivayet edilir. Bu sanat İran’da ortaya çıktı ve gelişmeye devam etti. Kanuni Sultan Süleyman döneminde İran’dan getirilen Şahkulu adlı usta için bir atölye inşa edilmiş ve günlüğüyle sanat eserleri ortaya çıkmıştır. Osmanlı Nakkaşhanesi’nin ünlü minyatür ve tezhip ustalarından Şaban Usta ile Kara Memi de bu dönemde birlikte çalıştılar.

Nakkaş eserlerini sadece kitaplaştırmakla kalmadı. Camilerin kubbe veya tavan yüzeylerine, büyük ve gösterişli binalara, siyasi açıdan önemli yapılara, pencere kenarlarına, kapı kenarlarına işlenir. İlk örnekleri Topkapı Sarayı’nın bazı bölümlerinde, daha sonra da konaklarda ve diğer yapılarda görülmüştür. Osmanlı devletinin yetiştirdiği sanatçılar: Baba Nakkaş, Sinan Bey, Nakkaş Osman, Kara Memi, Seyyid Lokman, Matrakçı Nasuh, Levni.

Günümüz teknolojik gelişmelerine bağlı olarak fotoğrafın yaygınlaşması ve baskı teknolojisinin ilerlemesi nakkaşlık sanatının önemini kaybetmesine neden olmuştur. Artık çok az sanatçı bunu yapabiliyor.

About the Author

You may also like these